Een donkere maan met veel ronde kraters en lichte inslagsporen.
Callisto in cijfers
Callisto is de op één na grootste maan van Jupiter en ongeveer even groot als Mercurius. Galileo Galilei ontdekte hem in 1610, samen met de andere drie grote manen van Jupiter.
| Eigenschap | Callisto | Onze maan |
|---|---|---|
| Doorsnede | 4.821 km | 3.474 km |
| Eén rondje om de planeet | 16,7 dagen | 27,3 dagen |
| Afstand tot de planeet | Ongeveer 1,88 miljoen km tot Jupiter | 384.400 km tot de aarde |
| Opvallend | Oudste, sterk bekraterde korst | Donkere zeeën en jonge stralen |
Callisto draait verder van Jupiter dan Io, Europa en Ganymedes. Daardoor krijgt hij minder sterke straling dan de drie binnenste grote manen.
Een maan die haar geschiedenis bewaart
Op Callisto zijn inslagkraters bijna overal zichtbaar. Er is weinig vulkanisme en weinig beweging die de oude sporen wist. Het oppervlak is daardoor een soort archief van botsingen met kometen en planetoïden.
Het Valhalla-bekken is de grootste herkenbare structuur. Rond het inslagcentrum lopen grote ringen door het landschap. De heldere plekken in sommige kraters bestaan waarschijnlijk uit waterijs dat door inslagen naar boven kwam.
Een mogelijke oceaan onder het ijs
Callisto lijkt van buiten weinig actief, maar metingen wijzen erop dat er diep onder de korst zout water kan zitten. De oceaan zou veel dieper liggen dan die van Europa.
Er is geen leven gevonden. Toch is Callisto interessant voor de wetenschap, omdat water en gesteente onder het oppervlak misschien met elkaar in contact staan. Zulke omstandigheden kunnen belangrijk zijn voor de chemie die leven mogelijk maakt.
Ver van Jupiter, buiten de zwaarste straling
Io, Europa en Ganymedes draaien dichter bij Jupiter en zitten in een veel sterkere stralingsomgeving. Callisto staat verder weg. Dat maakt zijn omgeving iets rustiger voor ruimtevaartuigen en voor een mogelijke toekomstige onderzoeksbasis.
Rustiger betekent niet gemakkelijk. Callisto is extreem koud, ver van de aarde en moeilijk te bereiken. Maar de combinatie van een mogelijke oceaan en minder straling maakt hem interessant naast Europa en Ganymedes.
Callisto houdt steeds dezelfde kant naar Jupiter gericht. Een rondje duurt ongeveer 16,7 aardse dagen.
Een koude buitenkant, een verborgen binnenkant
Callisto oogt rustig en oud. Toch is het mogelijk dat er onder de korst nog warmte en vloeibaar water aanwezig zijn. Zo laat deze maan zien dat een kalm oppervlak niet automatisch betekent dat er binnenin niets gebeurt.
Kun je Callisto zelf zien?
Callisto zie je niet los met het blote oog. Jupiter zelf is wel gemakkelijk als helder lichtpunt te herkennen. Met een kleine telescoop of sterke verrekijker kunnen de vier grote manen als stipjes naast Jupiter verschijnen.
Callisto staat meestal het verst van Jupiter van de vier grote manen. Een sterrenkaart-app helpt om te bepalen welke stip hij is. Kijk op meerdere avonden; zo zie je de kleine stippen van plaats wisselen.
Callisto is een grote, oude maan van Jupiter met een zwaar bekraterd oppervlak. Onder de korst kan een zoute oceaan liggen. Omdat Callisto verder van Jupiter staat, krijgt hij minder sterke straling dan de andere grote manen.
Veelgestelde vragen over Callisto
Is Callisto groter dan onze maan?
Ja. Callisto heeft een doorsnede van ongeveer 4.821 kilometer, tegenover 3.474 kilometer voor onze maan.
Waarom heeft Callisto zoveel kraters?
Er is weinig geologische activiteit die oude inslagen wist. Daardoor blijven kraters op het oppervlak zichtbaar.
Heeft Callisto een oceaan?
Dat is mogelijk. Metingen en modellen wijzen op zout water onder het ijs, maar de oceaan is nog niet rechtstreeks gezien.
Is Callisto bewoonbaar?
Er is geen leven gevonden. De mogelijke oceaan maakt Callisto interessant voor onderzoek, maar de maan is koud en ver weg.
Wie ontdekte Callisto?
Galileo Galilei ontdekte Callisto in januari 1610, samen met de andere drie grote manen van Jupiter.
Bronnen en verder lezen
Deze uitleg is zelfstandig geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. De feiten over Callisto, het oppervlak, de mogelijke oceaan en de stralingsomgeving zijn gecontroleerd aan de hand van NASA en ESA.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.