Wat zie je meteen?
Een vertrouwd beginbeeld van onze maan naast de aarde.
Daarmee start de maanreeks dichtbij huis, voordat je verder reist naar de begeleiders van Jupiter, Saturnus, Neptunus en Pluto.
Kies een maan
Elke kaart opent een eigen pagina met uitleg, een vergelijking met onze maan en tips om zelf te kijken.
De negen manen op een rij
Van groot naar klein. Zeven van deze manen zijn groter dan de dwergplaneet Pluto, en twee zijn zelfs groter dan de planeet Mercurius (4.880 km).
| Maan | Hoort bij | Doorsnede | Bijzonder |
|---|---|---|---|
| Onze maan | Aarde | 3.474 km | Gesteente, kraters en lavavlakten |
| Ganymedes | Jupiter | 5.268 km | Grootste maan, eigen magnetisch veld |
| Titan | Saturnus | 5.150 km | Dikke atmosfeer, meren van methaan |
| Callisto | Jupiter | 4.821 km | Vol kraters, misschien een oceaan |
| Io | Jupiter | 3.643 km | Honderden actieve vulkanen |
| Europa | Jupiter | 3.122 km | Oceaan onder het ijs |
| Triton | Neptunus | 2.710 km | Draait de verkeerde kant op |
| Charon | Pluto | 1.212 km | Half zo groot als Pluto |
| Enceladus | Saturnus | 500 km | Fonteinen van water |
Vijf soorten manen
Geen twee manen zijn hetzelfde. Toch kun je ze grofweg in een paar groepen indelen.
Rotsmanen
Onze maan is grijs, droog en vol kraters. Er gebeurt al miljarden jaren weinig meer, daardoor bewaart het oppervlak de geschiedenis van het zonnestelsel.
Vuurwerelden
Io wordt door Jupiter zo hard gekneed dat er honderden vulkanen actief zijn. Geen plek in het zonnestelsel is vulkanisch zo actief.
Oceaanwerelden
Europa, Enceladus en Ganymedes hebben waarschijnlijk een oceaan van zout water onder het ijs. Dit zijn de beste plekken om naar leven te zoeken.
Een maan met weer
Titan is de enige maan met een dikke atmosfeer. Er vallen regenbuien van methaan, en er stromen rivieren naar meren.
Ingevangen en dubbel
Triton kwam waarschijnlijk uit de Kuipergordel en werd door Neptunus ingevangen. Charon en Pluto draaien samen om een punt tussen hen in.
Wat is een maan?
Een maan is een natuurlijk hemellichaam dat door de zwaartekracht om een planeet, dwergplaneet of soms een ander klein object draait. Manen zijn geen eenvoudige kopieën van hun planeten. Sommige hebben vulkanen, andere een atmosfeer, een ondergrondse oceaan, ijsvlaktes of meren van vloeibare koolwaterstoffen.
De zwaartekracht van een planeet houdt een maan in haar baan. Omgekeerd trekt een maan ook aan haar planeet. Dat zien we op aarde aan de getijden. Veel manen draaien bovendien synchroon: dezelfde kant blijft naar hun planeet gericht omdat hun rotatie en omlooptijd gelijk zijn.
Een kleine verzameling werelden
Onze maan is een rotsachtige buurwereld. Io is vulkanisch actief, Europa heeft waarschijnlijk een oceaan onder het ijs, Ganymedes is de grootste maan van het zonnestelsel en Titan heeft een dichte atmosfeer met een eigen methaankringloop. Enceladus spuit waterijs uit scheuren bij zijn zuidpool. Triton, Callisto en Charon laten weer heel andere geschiedenissen zien.
Door manen te bestuderen leren wetenschappers hoe planeten ontstaan, hoe getijden warmte kunnen maken en waar omstandigheden voor chemische activiteit kunnen bestaan. Dat betekent niet automatisch dat er leven is gevonden; het betekent dat sommige plaatsen wetenschappelijk interessant zijn om verder te onderzoeken.
Bronnen: NASA – Moons of the solar system en NASA – Earth’s Moon. Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.