Een oranje, wazige bol. Je kijkt niet naar de grond, maar naar een dikke laag oranje nevel die de hele maan bedekt.
Titan in cijfers
Titan is na Ganymedes de grootste maan van het zonnestelsel. Hij is groter dan de planeet Mercurius en anderhalf keer zo breed als onze maan.
| Eigenschap | Titan | Onze maan |
|---|---|---|
| Doorsnede | 5.150 km | 3.474 km |
| Afstand tot haar planeet | 1,2 miljoen km | 384.400 km |
| Eén rondje om de planeet | 16 dagen | 27,3 dagen |
| Atmosfeer | Dik, vooral stikstof | Bijna geen |
| Luchtdruk aan de grond | Anderhalf keer die op aarde | Bijna nul |
| Temperatuur | Ongeveer −179 °C | +120 °C tot −130 °C |
Een Nederlandse ontdekking
Op 25 maart 1655 richtte de Haagse wetenschapper Christiaan Huygens een zelfgebouwde telescoop op Saturnus. Naast de planeet zag hij een klein sterretje dat elke nacht een stukje verschoof. Het was een maan: de eerste die ooit bij Saturnus werd gevonden.
Ruim 350 jaar later kreeg Huygens een eerbetoon. De Europese ruimtesonde die op Titan landde, werd naar hem vernoemd. De sonde Huygens reisde mee met NASA's Cassini en landde op 14 januari 2005 op Titan. Het was de eerste landing ooit op een hemellichaam in het buitenste deel van het zonnestelsel, en tot nu toe de verste landing van een ruimtesonde.
Onderweg naar beneden maakte Huygens foto's van rivierdalen en een kustlijn. Op de grond lagen afgeronde kiezels van ijs, net als stenen in een rivierbedding op aarde.
Een dikke deken van oranje nevel
Titan heeft een atmosfeer die dikker is dan die van de aarde. Ze bestaat voor ongeveer 95 procent uit stikstof, net als onze lucht, en voor de rest vooral uit methaan.
Zonlicht breekt dat methaan af. Daarbij ontstaan allerlei andere stoffen die samen een oranje smog vormen. Daardoor kun je vanuit de ruimte niet naar de grond kijken. Cassini moest radar en speciale camera's gebruiken om door de nevel heen te kijken.
- De zwaartekracht is maar een zevende van die op aarde.
- Met dikke lucht en lage zwaartekracht zou een mens met vleugels aan zijn armen op Titan kunnen vliegen.
Regen, rivieren en meren van methaan
Titan is de enige plek buiten de aarde waar vloeistof in meren aan het oppervlak ligt. Maar het is geen water: bij −179 °C is water steenhard ijs. Op Titan speelt methaan de rol van water. Op aarde is dat aardgas, op Titan is het zo koud dat het vloeibaar wordt.
Het methaan verdampt, vormt wolken, valt als regen en stroomt via rivieren naar meren en zeeën. Precies zoals de waterkringloop op aarde, maar met een andere vloeistof.
- De grootste zee, Kraken Mare, is ongeveer zo groot als de Kaspische Zee.
- De meeste meren liggen rond de noordpool.
- Op andere plekken liggen enorme duinen van donkere korrels.
Een tweede oceaan, diep binnenin
Metingen van Cassini laten zien dat Titan waarschijnlijk ook een oceaan van zout water heeft, tientallen kilometers onder een korst van ijs. Titan heeft dus twee soorten vloeistof: methaan aan de buitenkant en water binnenin.
Dat maakt Titan bijzonder voor wetenschappers die zich afvragen hoe leven kan ontstaan. Aan het oppervlak liggen veel koolstofrijke stoffen, de bouwstenen van leven. Diep binnenin is er water. Er is op Titan geen leven gevonden.
- Buitenkant: nevel, methaanmeren en ijs.
- Binnenin: waarschijnlijk een zoute oceaan, en daaronder gesteente.
Dragonfly: een drone op Titan
NASA bouwt op dit moment Dragonfly: een vliegende robot ter grootte van een auto, met acht rotors, net als een grote drone. De lancering staat gepland voor juli 2028 en de aankomst op Titan voor eind 2034.
Dragonfly gaat van plek naar plek vliegen. Dat kan goed op Titan, dankzij de dikke lucht en de lage zwaartekracht. Hij onderzoekt duinen en een oude inslagkrater, en zoekt naar chemische stoffen die iets vertellen over hoe leven kan ontstaan.
Kun je Titan zelf zien?
Met het blote oog niet, maar met een kleine telescoop wel. Zoek eerst Saturnus: een rustig, geelachtig lichtpunt dat niet fonkelt. Al bij 25 tot 50 keer vergroting zie je de ringen. Een klein sterretje vlak naast Saturnus is meestal Titan. Het is de helderste maan van Saturnus.
Kijk een paar avonden achter elkaar. Dan zie je Titan om Saturnus heen schuiven, precies wat Huygens in 1655 ook zag. Een sterrenkaart-app zoals Stellarium laat zien waar Titan op een bepaalde avond staat.
Titan is de grootste maan van Saturnus en de enige maan met een dikke atmosfeer. Het regent er methaan, dat via rivieren naar meren stroomt. Diep binnenin zit waarschijnlijk een oceaan van water. Titan werd ontdekt door de Nederlander Christiaan Huygens, en de sonde Huygens landde er in 2005. In 2034 komt de drone Dragonfly aan.
Veelgestelde vragen over Titan
Zou je op Titan kunnen ademen?
Nee. Er is geen zuurstof en het is −179 °C. Maar je zou geen drukpak nodig hebben, want de luchtdruk lijkt op die op aarde. Een warm pak en zuurstof zijn genoeg.
Waarom heet de maan Titan?
In de Griekse mythen waren de titanen de reuzen die vóór de goden over de wereld heersten. Saturnus (Kronos) was een van hen. De naam werd in 1847 voorgesteld door John Herschel.
Kun je zwemmen in de meren van Titan?
Nee, je zou zinken. Vloeibaar methaan is veel lichter dan water en draagt je niet. Bovendien is het ijskoud. Een lichte drijvende sonde kan wel: wetenschappers hebben al plannen bedacht voor een boot en zelfs een onderzeeër.
Is Titan groter dan Mercurius?
In doorsnede wel: Titan is 5.150 km breed, Mercurius 4.880 km. Mercurius is wel twee keer zo zwaar, omdat hij uit gesteente en metaal bestaat.
Waar is de sonde Huygens nu?
Nog steeds op Titan, op de plek waar hij landde. Hij stuurde ongeveer 70 minuten lang signalen vanaf de grond, totdat de batterijen leeg waren.
Bronnen en verder lezen
Deze uitleg is zelfstandig geschreven in eenvoudige Nederlandse taal. De feiten over grootte, atmosfeer, meren, de Huygens-landing en de Dragonfly-missie zijn gecontroleerd aan de hand van informatie van NASA en ESA.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 7 november 2026.